استراتژی ترید

مدیریت ریسک چیست؟

“رخدادی نامعلوم و یا شرطی که در صورت رخ دادن تاثیر مثبت یا منفی بر روی یک و یا چند هدف محصول و یا پروژه می‌گذارد.”

مدیریت ریسک چیست؟

ريسك عبارت است از انحراف در پيشامدهاي ممكن آينده. پس اگر تنها يك پيشامد در آينده ممكن باشد، در آن آينده ريسك صفر خواهد بود. تعريف استاندارد استراليايي، ريسک فرصت اتفاق افتادنِ چيزي که روي اهداف تاثير خواهد گذاشت.

در استاندارد مباني و واژگان سيستم‌هاي مديريت کيفيت ISO 9000:2015 ريسک را ”اثر عدم قطعيت بر اهداف” تعريف کرده است. لازم به توضيح است يک اثر، يک انحراف است از آنچه مورد انتظار بوده و مي تواند مثبت، منفي يا هردو باشد و مي تواند به فرصت ها و تهديدها بپردازد، آنها را ايجاد يا منجر به آنها شود.
مديريت ريسک: فعاليت هاي هماهنگ شده به منظور هدايت و کنترل يک سازمان با توجه به ريسک هاي آن سازمان را مديريت ريسک مي خوانيم .

برخي از مديران فرانگر در سازمان خود اقدام به برپائي مديريت ريسک سازماني(ERM) مي نمايند. آنها با ايجاد يک فرآيند ساختاريافته، سازمان را قادر مي سازد که در تمامي سطوح خود بصورت يکپارچه ريسک ها را شناسايي، ارزيابي، برنامه ريزي و کنترل ( مديريت ) نمايد. حتي بنا به شرايط مجبور مي شوند برخي از ريسک ها را بپذيرند.( Acceptable Risk )
مديريت ريسک امري تکرار شونده است و به سازمان ها در تعيين راهبرد دستيابي به اهداف و اتخاذ تصميمات آگاهانه کمک مي کند.
مديريت ريسک بخشي از حاکميت و رهبري سازمان است و اساس مديريت سازمان در همه سطوح مي باشد.


مديريت ريسک به زبان ساده:

بشر از اولين روزهاي زندگي خويش بر روي اين کره خاکي همواره با دو مفهوم " خوش شانسي " و " بدشانسي " مواجه بوده است. زمانيکه روال زندگي فرد بطور مطلوب و خوشايند پيش ميرفته ، تعبير خوش شانسي را براي آن بکار برده شده و زمانيکه شرايط زندگي نامطلوب و ناخوشايند بوده آنرا تحت عنوان بدشانسي تلقي کرده اند.با پيشرفت زمان و کسب تجربه و دانش ، انسانها موفق به شناخت پديده هاي پيرامون خويش شدند و مهارت غلبه بر وقايع ناخوشايند يا جذب پديدهاي مطلوب را پيدا نمودند. همواره بين دو مفهوم و باور در طول تاريخ بشر بحث و جدل وجود داشته و دارد.
هرگاه انسانها از شناخت علل و عوامل پديد آورنده وقايع نامطلوب يا ناخوشايند همچون حوادث طبيعي و همچنين وقايع مطلوب همچون از دست رفتن فرصت هاي مالي ، عاجز بوده براي توجيه خويش و ديگران از واژه " تقدير" استفاده نموده ، اما هرگاه انسان توانسته با کمک علم و تجربه و خرد فردي و جمعي از وقوع پيامدهاي منفي و مصيب بار و از دست رفتن فرصت هاي مطلوب در جوامع بشري و زندگي شخصي افراد بکاهد ، آنگاه واژه " تدبير " بهترين توصيف براي چنين شرايطي بوده و مي باشد .


معرفي يک استاندارد جهاني:

باتوجه به اهميت بالاي مديريت ريسک و مديريت ريسک سازماني، سازمان جهاني استانداردISO تصميم گرفت تا صرف نظر از موضوع و کاربرد، يک استاندارد براي مديريت همه ريسک ها تدوين نمايد.

بنابراين استاندارد ISO 31000:2018 توسط کميته فني TC 262 سازمان جهاني استاندارد ISO مورد بازنگري و تدوين قرار گرفت.
اين استاندارد سطح وسيعي از فعاليت هاي و فرآيندهاي يک سازمان اعم از فعاليت هاي استراتژيک وتصميم گيري، بهبود درفرآيندها، تعامل با ذينفعان، عملکردها، پروژه ها، عمليات، فرهنگ سازماني، مالي وخدمات داراي کاربرد مي باشد.
از اين استاندارد مي توان براي مديريت هر نوع ريسکي با انواع پيامدها اعم از مثبت ومنفي و با هدف ايجاد ارزش يا حفظ ارزش ها استفاده نمود.

ساختار استاندارد ISO 31000:2018 در تصوير زير نشان داده شده است:

انواع ريسک ( تقسيم بندي ريسک ها ):

ريسك مستقيم: نوعي از ریسک است که با به شکل ملموس يا ناملموس مواجه می شویم و دقیقاً مختص کسب وکار ما و اهداف مربوط به آن است. برای مدیریت موثر ریسک باید برای سناریوهای داخلی و خارجی که می توانند مستقیماً روی کسب وکارمان اثر بگذارند، آماده باشيم. مانند ورشکستگي.


ريسك غيرمستقيم: نوعي از ریسک است که اغلب مختص کسب و کار ما نيست ولي ممکن است به طريقي ما را از اثرات خود بي بهره نگذارد. مانند : ورشکستگي براي تأمین کنندگان ما، مشتریان ما و .

ريسك واقعي: زماني است كه احتمال ضرر وجود دارد ولي احتمال سود وجود ندارد. ريسك واقعي هميشه ناخوشايند و توام با استرس است. مثل احتمال جريمه شدن در حين رانندگي.

ريسك سوداگرانه يا بُرد و باخت: در ريسك سوداگرانه هم احتمال بُرد و هم احتمال باخت وجود دارد. ريسك سوداگرانه بالقوه داراي جذابيت است. مثل راه اندازي يک کارگاه توليدي يا سرمايه گذاري در بورس.

فرآيند مديريت و کنترل ( قبول يا برخورد يا پاسخ به ) ريسک چهار فاز عمده دارد :

فاز اول: شناسائي ريسک ها (تهديدات و فرصتها)
فاز دوم: آناليز، ارزيابي ( ارزشيابي ) و الويت بندي ريسكها
فاز سوم: برخورد با ريسك ها (قبول ريسک يا پاسخ به ريسک يا کنترل ريسک )
فاز چهارم: پايش و بازنگري نتايج برخورد.

هريک از مراحل فوق الذکر داراي متدهاي شناخته شده و اجرا شده اي هستند که به اثربخشي مديريت ريسک در سازمان کمک شاياني مي نمايند.
لازم به ذکر است قالب هاي اجرائي مراحل و فازهاي چهارگانه مديريت ريسک بسته به توانمندي ارکان مديريتي يک سازمان ممکن است متفاوت و حتي کاملا نوين و تدوين شده توسط ارکان آن سازمان باشد.

مدیریت ریسک جرم و تاثیر آن بر اهداف مجازاتها

امروزه دستیابی به امنیت در جوامع بنا به دلایل گوناگون از اهمیت فوق العاده برخوردار است. پس از شکست نظریه های اصلاح و درمان و مدارا با مجرمین، اندیشه های نوین حقوق کیفری پیوسته به دنبال یافتن افق های تازه است. نظریه مدیریت ریسک جرم در این راستا آغاز شده است و هم اینک با برنامه ها و فرایندهای متعدد و متنوع خود، ابتدا در امریکا و سپس در سرتاسر جهان از جمله ایران در حال پیشرفت مدیریت ریسک چیست؟ است. رویکرد مدیریت ریسک جرم با وام گرفتن از برنامه های مدیریت ریسکی در سایر رشته ها، راهکاری برای به کنترل درآوردن مجرمین با ریسک جرم بالا یا همان مجرمین خطرناک می باشد. اساس نظریه ی مدیریت ریسک جرم، استفاده از مجازات ها و اقدامات پیشگیری وضعی براساس هدف ناتوان سازی مجرمین است. توان گیری مستلزم پیش بینی رفتارهای مجرم در آینده است و نظام تعیین کیفر می تواند با در اختیار داشتن اطلاعات کمی و کیفی نسبت به مجرمین و درجه خطرناکی مجرم، با استفاده از اطلاعات آماری در مورد چگونگی مدیریت خطر مذکور تصمیم گیری کند. بنابراین، قوانین جزایی مصوب در چند سال اخیر به سمت امنیت محوری که در آن بسیاری از حقوق مصرح در منشور حقوق بشر محدود می گردد، در حال حرکت است. از این رو ضروری است تا ضمن بررسی این الگو و هم چنین انواع مجازاتهای به کار رفته در آن، تحولات اهداف مجازات ها نیز در این سیستم شناخته شود؛ خصوصا اینکه نظام کیفری تقنینی ایران به رغم نبود زیرساخت های لازم برای سنجش و مدیریت ریسک مجرمین، در قوانین مختلف به خصوص در قانون جدید مجازات اسلامی به طور غیرنظام مند و ناخواسته به این رویکرد توجه داشته است.

منابع مشابه

سنجش و مدیریت ریسک جرم

مقایسه تأثیر وضعیت طاق باز و دمر بر وضعیت تنفسی نوزادان نارس مبتلا به سندرم دیسترس تنفسی حاد تحت درمان با پروتکل Insure

کچ ی هد پ ی ش مز ی هن ه و فد : ساسا د مردنس رد نامرد ي سفنت سرتس ي ظنت نادازون داح ي سکا لدابت م ي و نژ د ي سکا ي د هدوب نبرک تسا طسوت هک کبس اـه ي ناـمرد ي فلتخم ي هلمجزا لکتورپ INSURE ماجنا م ي دوش ا اذل . ي هعلاطم ن فدهاب اقم ي هس عضو ي ت اه ي ندب ي عضو رب رمد و زاب قاط ي سفنت ت ي هـب لاتـبم سراـن نادازون ردنس د م ي سفنت سرتس ي لکتورپ اب نامرد تحت داح INSURE ماجنا درگ .

تاثیر کیفیت مدیریت ریسک بر نوسانات ضمنی اعلان سود

نوسانات ضمنی اعلان سود ویژگی سری زمانی سود را کاهش می‌دهد و بهبود کیفیت مدیریت ریسک از میزان نوسانات احتمالی در اعلان سود می‌کاهد. بر این اساس، در این پژوهش با بهره­­گیری از رهنمود کمیته کوزو به بررسی تأثیر کیفیت مدیریت ریسک بر نوسانات ضمنی اعلان سود پرداخته شده است. کیفیت مدیریت ریسک مبتنی بر پژوهش گوردن و همکاران (2009) بر اساس امتیازبندی هشت­گانه برآورد شده است. جامعه­ آماری پژوهش شامل کلیه .

مدیریت ریسک ابعاد مدیریت ریسک: تعریف و کاربرد آن در سازمان های مالی

با توجه به سیستم اقتصادی و تغییرات مداوم در عوامل محیطی‘ موضوع مدیریت ریسک در نحوه اداره سازمان های مالی و خدماتی از اهمیت ویژه ای بر خوردار شده است. در دهه 1980 و 1990 مدیریت ریسک مورد توجه مقامات ارشد و اجرایی شرکت ها قرار گرفته . مدیریت ریسک می تواند همانند هر متغییر دیگری بر سود شرکت اثر بگذارد . شرکت هایی که بتوانند مسایل مربوط به ریسک را به خوبی اداره نمایند می توانند بر عوامل محیطی تسلط .

مدیریت ریسک ابعاد مدیریت ریسک چیست؟ مدیریت ریسک تعریف و کاربرد آن در سازمان های مالی

با توجه به سیستم اقتصادی و تغییرات مداوم محیطی، موضوع مدیریت ریسک در نحوه اداره سازمان های مالی و خدماتی از اهمیت ویژه ای برخوردار شده است. در دهه 1980 و 1990 مدیریت ریسک مورد توجه مقامات ارشد و اجرایی شرکت ها قرار گرفت. مدیریت ریسک می تواند همانند هر متغیر دیگری بر سود شرکت اثر بگذارد. شرکت هایی که بتوانند مسایل مربوط به ریسک را به خوبی اداره نمایند می توانند بر عوامل محیطی تسلط یابند. مدیریت .

مدیریت ریسک جرم در سیاست جنایی ایران

پس ازشکست سیاست اصلاح ودرمان بزهکاران،دیدگاه تازه ای متولد شد که با نگاه مدیریتی خود،تمامی عرصه های سیاست جنایی راتحت الشعاع قرار داد.این سیاست جنایی ،در نقطه مقابل سیاست جنایی پیشین،در صدد کاهش وکنترل خطر بزهکاری است.کشور ما هم از جمله کشورهایی است که سعی بر پیاده کردن مدیریت ریسک جرم در سیاست جنایی خود داشته است.پرسش اساسی این پژوهش آن است که سیاست جنایی ایران چه تدابیر وراهکارهایی رابرای مدی.

مدیریت ریسک در حسابداری

رخدادهای جهانی اخیر ، خصوصاً بحران مالی جهانی ، توجه به ریسک و طبیعت دستگاه هایی که اقدام به مدیریت ریسک کرده اند را مجددا مورد بررسی قرار داده است. درواقع حوزه ای که توجه کمی به آن شده است ، روابط متقابل بین ریسک ، مدیریت ریسک حسابداری و اقدامات کنترلی مدیریت است.

روشهای ریسک در مدیریت

ریسک و روش هایی که ریسک را مدیریت می کند به یکی از ویژگی های عمر سازمانی دربخش های خصوصی و عمومی تبدیل شده است. لذا با تغییر دادن اقدامات سازمانی ، مدیریت ریسک می تواند آسان و روش های ویژه ی سازمان دهی کردن را هموارتر نماید. این عمل برای تغییر خطوط مسئولیت پذیری و پاسخگویی در سازمان ها استفاده می گردد، و روشی ویژه برای اداره ی کارکنان و فعالیت های آنان ارائه می کند.

استدلالی که اغلب ارائه می شود این است که مدیریت ریسک از این که مسئله ای برای سرمایه گذاری ( ارزش در معرض ریسک، مشتقات، و غیره) یا حسابداری (افشای وضعیت مالی، و غیره) باشد ، یک مسئله درباره ی کنترل مدیریتی و حوزه ای کلیدی که نیاز به ایفای نقش حسابداری مدیریت دارد، می باشد. این مقاله همچنین اثرات بالقوه ی مدیریت ریسک ، شامل مسائل حول مسئولیت پذیری و پاسخگویی، با تمرکز بر مدیریت ریسک ثانویه یا دفاعی و ریسک مربوط به شهرت را دنبال می کند.

مدیریت ریسک فرایندی است که هدف آن کاهش آثار زیان‌آور یک فعالیت از طریق اقدام آگاهانه برای پیش‌بینی حوادث ناخواسته و برنامه‌ریزی برای اجتناب از آن‌ها است. به‌ طور کلی می‌توان مدیریت ریسک را فرایند سنجش یا ارزیابی ریسک و سپس طرح استراتژی‌هایی برای اداره ریسک دانست. در مجموع ، استراتژی‌های به‌کار رفته شامل انتقال ریسک به بخش‌های دیگر، اجتناب از ریسک ، کاهش اثرات منفی ریسک، و پذیرش قسمتی یا تمامی پیامد‌های یک ریسک خاص هستند.

در این میان اگر مدیریت ریسک به‌طور منظم برای شناسایی مشکلات احتمالی و یافتن راه‌حل آن‌ها انجام شود، به‌راحتی فرایند‌های دیگر ازجمله سازمان‌دهی ، برنامه‌ریزی، بودجه و کنترل هزینه را کامل خواهد کرد .
همچنین مدیر پروژه‌ای که در این زمینه پیشگام بوده می‌تواند تا حد زیادی از وقوع اتفاقات غیرمنتظره در طول عمر پروژه پیش‌گیری کند.

فرض کنید برای انجام یک فعالیت در شبکه، به توسعه‌ی فناوری جدیدی نیاز است. مدیر پروژه یک برنامه‌ی زمان‌ بندی شش‌ماهه برای آن تنظیم می‌کند ، اما نظر کارکنان فنی این است که این کار حداقل به ۹ ماه زمان نیاز دارد. اگر مدیر پروژه فردی پیشگام باشد و به‌موقع دست‌به‌کار شود، تیم پروژه می‌تواند بلافاصله یک برنامه‌ی اضطراری تدوین کند. در این‌صورت پیش از موعد مقرر، مشکل زمان حل خواهد شد. در غیر این‌صورت تیم پروژه (که هیچ برنامه‌ی اضطراری‌ای تدوین نکرده است) نمی‌تواند کاری انجام بدهد . در حالی‌که بسیاری از کارها ناتمام مانده است، مهلت انجام پروژه به پایان می‌رسد و مدیر پروژه تازه به فکر مدیریت بحران می‌افتد.

مدیریت ریسک

به این ترتیب وقت ارزشمند اعضای تیم به‌سادگی هدر می‌رود مدیریت صحیح ریسک نه‌تنها احتمال رخ دادن آن ، بلکه دامنه‌ی تأثیرات آن را نیز کاهش خواهد داد رویدادهای جهانی اخیر که مهم‌ترین آنها بحران مالی جهانی‌ است، بر ریسک و ماهیت سیستم هایی که در جهت مدیریت ریسک عمل می کنند، متمرکز شده‌اند.

حوزهای که توجه نسبتاً کمی را به خود جلب کرده است رابطه متقابل بین ریسک ، مدیریت ریسک و حسابداری مدیریت و شیوه‌های کنترل است. این سرمقاله، مقدمه‌ای برای موضوع خاص مجله در رابطه با “ریسک و مدیریت ریسک در حسابداری مدیریت و کنترل” ارائه می نماید.

سرمقاله حاضر به بحث راجع به این مطلب می­پردازد که ریسک و شیوه­ای که مدیریت می­شود به یکی از ویژگی­ های زندگی سازمانی در هر دو بخش عمومی و خصوصی تبدیل شده است. با تغییر شیوه‌های سازمانی مدیریت ریسک می­توان شیوه‌های خاصی از سازماندهی را تسهیل کرد و مشروعیت بخشید.

این مسئله، دارای توان بالقوه­ای برای تغییر خطوط مسئولیت و پاسخگویی در سازمان­ها است که نشان­دهنده شیوه خاصی از اداره افراد و فعالیت‌ها می­باشد. بحث بیشتر از این موضوع نشأت می­گیرد که مدیریت ریسک از یک نگرانی‌ محدود به امور مالی (ارزش مبتنی بر ریسک، اوراق مشتقه و غیره) و یا حسابداران (افشای صورت­های مالی و غیره) به سمت یک موضوع در مورد کنترل مدیریت سوق یافته و در نتیجه، یک حوزه کلیدی است که در آن حسابداران مدیریت نیاز به جدال دارند. این سرمقاله نه تنها عوارض جانبی بالقوه مدیریت ریسک، از جمله مسائل راجع به اعتماد و پاسخگویی را برجسته می­سازد، بلکه بر مدیریت ریسک ثانویه یا دفاعی و افزایش ریسک اعتباری نیز متمرکز شده است.
ریسک و شیوه مدیریت آن به یکی از ویژگی‌های زندگی سازمانی در هر دو بخش عمومی و خصوصی تبدیل شده‌ است. از زمانی که تحقیقات حسابداری مدیریت با موضوع خاص مدیریت ریسک در سال ۲۰۰۹ منتشر شد، توجه بسیاری به ریسک در محافل ها و ها وجود داشته است .

همواره کیفیت اطلاعات حسابداری یکی از مولفه های اصلی حسابداری بوده و مورد توجه ویژه حسابداران ، مدیران مالی، سرمایه گذاران بوده است. این مورد سبب تحقیقات حوزه مزبور یکی از داغترین عناوین و تحقیقات حوزه مالی و حسابداری میباشد. از طرفی ریسک همواره یکی از دغدغه های حوزه مدیریت بویژه حوزه مدیریت مالی شرکت ها بوده است. با عنایت به موارد یاد شده با علم بر این موضوع ما با هدف بررسی ارتباط بین کیفیت اطلاعات حسابداری، ریسک اطلاعات حسابداری و زمان اعلان گزارش سود طرح ریزی و با استفاده از اطلاعات ۸۹ شرکت از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در خلال سال های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ و با استفاده از تکنیک رگرسیون چند متغیره و با استفاده از نرم افزار های ایویوز و اس پی اس اس فرضیه مربوطه آزمون شد. نتایج حاصله نشان داد ارتباط معناداری بین کیفیت اطلاعات حسابداری، ریسک اطلاعات حسابداری وجود دارد.

مدیریت ریسک در بورس چیست؟ | انواع ریسک و محاسبه آن

ریسک در بورس

«سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی همیشه با ریسک همراه است!» اما مفهوم سرمایه‌گذاری، بازارهای مالی و ریسک چیست؟ اگر ما بخواهیم پس‌انداز، پول یا سرمایه خود را وارد بازار کنیم، چطور می‌توانیم سود و زیان خود را پیش‌بینی یا محاسبه کنیم؟سرمایه‌گذاری در بازارهای مختلف به یک موضوع مطرح تبدیل شده است و بسیاری از افراد که به دنبال کسب سود هستند، سرمایه خود را در این بازار قرار می‌دهند تا با انجام معاملات گوناگون به هدف خود برسند. اما موضوعی که وجود دارد، این است که سرمایه‌گذاری همیشه به سود منجر نمی‌شود، بلکه گاهی اوقات ضرر و زیان بسیاری نیز به همراه دارد. از همین رو شما باید با ارکان اصلی بازار بورس آشنا شوید تا بتوانید بهترین عملکرد را داشته باشید. ریسک در بورس یکی از این ارکان به شمار می‌آید.

حال بسیاری از افراد با شنیدن نام ریسک به یاد خطر و ضرر می‌افتند، درحالی‌که این چنین نیست. در معنای کلی ریسک را می‌توان نا اطمینانی به آینده تعریف کرد که در برخی از مواقع اتفاقات مثبتی را به همراه دارد و گاهی اوقات اتفاقات منفی. بنابراین می‌توان گفت ریسک هر دو بعد مثبت و منفی را پوشش می‌دهد، از همین رو توجه به این مسئله اهمیت دارد. در این مطلب قصد داریم تا با ارائه تعریف هریک از مفاهیم نامبرده، دید واضحی را به شما ارائه دهیم تا بتوانید از پول خود سود خوبی دریافت کنید. علاوه بر این موارد، موضوع دیگری وجود دارد که بررسی آن می‌تواند برای موفقیت در بازار بورس به شما کمک کند و آن مفهوم ریسک در بورس است. بنابراین با ما همراه باشید تا اطلاعات خود را با شما در میان بگذاریم.

سرمایه‌گذاری چیست و در کجا می‌توان سرمایه‌گذاری کرد؟

سرمایه‌گذاری یا (investment) به معنی چشم‌پوشی از منافع کنونی‌ برای دستیابی به موفقیت مالی یا رفاه بیشتر در آینده صورت می‌گیرد. مثلاً شما مقداری پول دارید که می‌توانید هم‌اینکه آن را خرج کرده و وسایل موردنیاز زندگی‌تان را خریداری کنید؛‌ اما شما به‌جای این‌کار بخش اعظم پول خود را وارد بازار می‌کنید تا بتوانید در چند سال آینده سود خوبی از پول خود بدست بیاورید و بتوانید نیازهای بیشتری را با آن پوشش دهید. بازارهای زیادی وجود دارند که شما می‌توانید پول خود را در آن‌ها سرمایه‌گذاری کنید. مانند بازار املاک، کالا، بورس و اوراق بهادار و …. اما با توجه به سیاست‌های اخیری که دولت در پیش گرفته است، از اواخر سال گذشته اکثر مردم کشورمان سرمایه‌های خود را وارد بازار «بورس» کرده‌اند. می‌توان گفت دیگر مثل گذشته بورس تنها برای عده خاصی از افراد نبوده و در حال حاضر بیشتر مردم عام هم جزو سهام‌داران بورس کشور هستند.


مطمئناً همه با هدف کسب سود و منفعت وارد بورس می‌شوند اما سودده بودن بورس به عوامل بسیار زیادی بستگی دارد که تشخیص این عوامل نیازمند دانش مالی فراوان است. دستیابی به دانش بورسی ممکن است چند سال طول بکشد و به تجربه نیاز داشته باشد. اما یک‌سری مفاهیم خاص در این بازار وجود دارند که توجه به آن‌ها می‌تواند دانش‌ اولیه سرمایه‌گذاری را در اختیار افراد قرار دهد تا بتوانند سرمایه‌های بورس خود را به‌درستی مدیریت کنند. از مهم‌ترین مفاهیمی که سرمایه‌گذاران بورس باید از آن آگاهی داشته باشند، مفهوم بازده یا ریسک در بورس است که در ادامه به بررسی هریک از آن‌ها خواهیم پرداخت.

مدیریت ریسک در بورس

بازده در سرمایه‌گذاری بورس چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

بازده مهم‌ترین و اولین مفهومی است که سرمایه‌گذاران علاقه زیادی به محاسبه آن دارند. در واقع بررسی بازده سهام بورس، ایشان را از مقدار سودهایی که کسب کرده‌اند آگاه می‌کند. اما بازده همیشه هم مثبت نیست و ممکن است برخی سرمایه‌گذاران در حین محاسبه بازده سهام خود متوجه بازده منفی (زیان) سهم خود شوند. محاسبه بازده مثبت یا منفی یک سهم در بورس دارای فرمول ساده‌ای است که این فرمول به ‌صورت زیر است:

  • فرمول محاسبه بازده یک سهم:
  • فرمول محاسبه درصد بازده:
    طبق این فرمول اگر ما هر واحد سهمی را به قیمت ۵۰۰ تومان خریده باشیم و پس از گذشت سه ماه قیمت هر واحد سهم به ۵۲۰ هزار تومان رسیده باشد اما هنوز مجمع سالیانه تقسیم سود آن سهم برگزار نشده باشد (سود نقدی تعلق نگرفته باشد)، بازده این سهم به شکل زیر خواهد بود:
    ۲۰ = ۰ + ۵۰۰ – ۵۲۰
    ۲۵ = ۲۰ ÷ ۵۰۰

حالا تصور کنید ۶ ماه از خرید سهم فوق بگذرد و قیمت آن سهم به ۴۵۰ کاهش پیدا کند، اما در مجمع سالیانه مقدار سود نقدی ۱۲۰ تومانی به سهم تعلق گرفته باشد. در چنین شرایطی محاسبه بازده به شکل زیر خواهد بود:
۵۰- = ۵۰۰ – ۴۵۰
۱/۰- یعنی ۱۰- درصد بازده = ۵۰۰ ÷ ۵۰-
البته بررسی بازده یک سهم به تنهایی کافی نبوده و به همراه بازده، همیشه باید مقدار ریسک در بورس را نیز محاسبه کنیم. چراکه این دو مفهوم همیشه در کنار هم به کار برده می‌شوند و ارتباط مستقیمی با هم دارند.

ریسک در بورس چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

ریسک در لغت به معنی «خطر کردن» است. در واقع شما با خرید یک سهم، براساس پیش‌بینی‌های خود عمل کرده و از سود و زیان سهم موردنظر اطمینان ۱۰۰ درصد ندارید اما به امید کسب سود، خطر کرده و سهم موردنظر را خریداری می‌کنید. هرچقدر نوسان قیمت آن سهم شدیدتر باشد، مقدار ریسک بالاتر و هرچقدر نوسان قیمت آن ملایم‌تر باشد، ریسک آن سهم کمتر خواهد بود. اگر بخواهیم مقدار ریسک در بورس یک سهم را محاسبه کنیم، به عملیات ریاضی پیچیده‌ای نیاز خواهد بود. اما برای یک سرمایه‌گذار عادی بورس چنین محاسبات پیچیده‌ای برای مشخص شدن درصد ریسک در بورس لازم نیست. همین‌که یک حساب سرانگشتی کنید، می‌توانید به مقدار کلی ریسک در بورس سهم خود دست پیدا کنید.

یک مثال ساده از ریسک در بورس

برای مثال تصور کنید که شما پیش‌بینی می‌کنید یک سهم خاص تا شش ماه آینده به ۵۰ درصد سود برسد و با همین پیش‌بینی سهم مورد نظر را خریداری می‌کنید. پس از گذشت زمان موردنظر، آن سهم به ۲۰ درصد سود می‌رسد. به‌نظر شما ریسک چنین سرمایه‌گذاری چقدر بوده است؟ می‌توان گفت ریسک چنین خریدی بسیار بالا بوده است، چراکه ۳۰ درصد از پیش‌بینی شما کمتر سود داده است. حالا اگر سهم دیگری را با پیش‌بینی دریافت ۱۰ درصد سود به مدت یک‌ماه خریداری کرده باشیم، اما پس از گذشت یک‌ماه سهم مورد نظر به سود ۲۵ درصدی رسیده باشد، آیا این خرید هم دارای ریسک بوده است؟ می‌توان گفت، ریسک چنین سهمی ۱۵ درصد بالاتر از محاسبه شما بوده است. نکته قابل توجه در این مثال‌ها این است که ریسک تنها مقدار اختلاف پیش‌بینی شما با نتیجه واقعی است.

انواع ریسک در بورس کدامند؟

سرمایه‌گذاری که در بازار بورس مشغول به فعالیت شده است، در طول زمان بارها با ریسک‌های گوناگون مواجه خواهد شد. حال برای آن که این فرد بتواند تحلیل درستی انجام دهد باید با انواع ریسک در بورس آشنا باشد. در حالت کلی انواع ریسک در این بازار را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد؛ ریسک سیستماتیک و ریسک غیر سیستماتیک. اکنون برای بسیاری از کاربران سوال پیش می‌آید که تفاوت این دو نوع ریسک در چیست که در ادامه به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت.

اولین نوع از ریسک در بورس، ریسک سیستماتیک است. این ریسک به‌طورمعمول وابسته با شرایط سیاسی و اقتصادی کشور خواهد بود، از همین رو امکان حذف آن وجود ندارد. از جمله مواردی که باعث ایجاد ریسک سیستماتیک می‌شوند، می‌توان به مواردی چون تغییر نرخ تورم، شرایط سیاسی و سیاست‌های کلان اقتصادی اشاره کرد. مسلما امکان اجتناب از چنین مواردی وجود ندارد و تاثیر آن‌ها برای تمام شرکت‌ها خواهد بود.

همان‌طور که از نام این ریسک مشخص است، امکان اجتناب و دوری از آن با استفاده از برخی روش‌ها وجود دارد. باید متذکر شد که دلیل و منشا بروز چنین ریسکی، اکثرا به داخل شرکت مربوط می‌شود. برای مثال می‌توان به عملکرد ضعیف مدیرعامل یک شرکت، ضعیف ظاهر شدن در برابر رقبا، اعتصاب کارکنان شرکت، قدیمی شدن محصولات قابل سرمایه‌گذاری، عملکرد غلط سهام‌داران و … اشاره کرد. در واقع ریسک غیرسیستماتیک نه بر روی تمام سهام، بلکه تنها روی یک سهام خاص اعمال شده و به شرایط درون‌سازمانی آن سهم مربوط می‌شود. البته توجه داشته باشید که راهکارهای گوناگونی وجود دارد که می‌توانید از طریق آن‌ها احتمال چنین ریسکی را نیز کاهش دهید. برای مثال یکی از این راهکارها استفاده از تئوری سبد در بازار بورس است.
برای مثال ممکن است در مورد سهم x، اتفاقاتی مانند عملکرد ضعیف شرکت، رفتار نامناسب سهامداران، کاهش فروش محصولات، کاهش تنوع محصولات، رقابت ضعیف، اعتصاب کارکنان، کاهش مقدار تولید و … بر کاهش نرخ آن سهم تاثیر داشته باشد. در این‌صورت بررسی شرایط آن سهم، می‌تواند شما را از خرید چنین سهم پرریسکی منصرف کند که در اکثر مواقع قابل پیش‌بینی و اجتناب است.

چطور می‌توانیم بازده و ریسک در بورس خود را بهتر مدیریت کنیم؟

مدیریت کردن ریسک در بورس از اهمیت فراوانی برخوردار است. در واقع اگر ما هیچ مدیریتی بر روی سهام خود نداشته باشیم، مقدار سود و زیان خود را نیز نمی‌توانیم محاسبه کنیم؛ در چنین شرایطی می‌توانیم بگوییم که سهام خود را به دست باد سپرده‌ایم و هر اتفاقی برای آن بیفتد، ما نمی‌توانیم در روند سود و زیان آن مداخله کنیم. این در حالی است که سرمایه شما در تمام مراحل خرید سهم باید تحت نظارت و مدیریت مستقیم شما باشد.

فرمول محاسبه بازده سهام

مدیریت سهام چه ارتباطی با ریسک در بورس دارد؟

اگر یک کاربر مبتدی بورس هستید، با استفاده از نکات زیر می‌توانید مدیریت سهام خود را در دست بگیرید و از سرمایه‌گذاری خود، بسیار بیشتر از زیان‌هایتان، سود ببرید (چراکه هم سود و هم زیان همیشه وجود دارد):

  • اگر اطلاعات سرمایه‌گذاری شما در بورس کم است یا نمی‌خواهید ریسک بالا انجام دهید، به‌جای خرید سهام مستقیم، اقدام به خرید واحد صندوق‌های سرمایه‌گذاری کنید. (این واحدها مجموعه‌ای از سهام برتر هستند که ریسک پایینی دارند و با خرید آن‌ها شما به صورتی غیرمستقیم سهامدار بورس خواهید بود)
  • قبل اینکه وارد بازار سرمایه‌گذاری در بورس شوید، از دانش کافی خود نسبت به این بازار اطمینان حاصل کنید.
  • اگر به سرمایه‌گذاری در بورس علاقه دارید، اما دانش کافی ندارید، می‌توانید از دانش سایر افراد حرفه‌ای در این زمینه استفاده کرده و از ایشان مشورت بگیرید.
  • هرگز تمام پول خود را به خرید یک سهم خاص اختصاص ندهید. به‌جای آن پول خود را تقسیم کرده و با هر بخش آن یک نوع سهم از بازارهای متنوع پتروشیمی، کالا، صنایع غذایی، صنایع فولاد و …. را خریداری کنید. در این‌صورت با ضرر کردن یک سهم، دیگر گزینه‌ها زیان‌ وارده را جبران خواهند کرد.
  • بهتر است برای ورود به بازار بورس، دید بلند مدتی داشته باشید.
  • رفتارهای هیجانی و پر ریسک در بورس بسیار دیده می‌شود و همین رفتارها ممکن است روی شما نیز تاثیر گذاشته و باعث شود ضررهای زیادی را متحمل شوید. اما اگر بتوانید در چنین شرایطی احساسات و هیجانات خود را کنترل کنید، در نهایت دچار خرید و فروش‌های غیرمنطقی نخواهید شد.
  • در سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت یا میان‌مدت در بورس، برای خود حداکثر و حداقل سود و زیان را مشخص کنید تا با رسیدن به حداکثرها یا حداقل‌ها بتوانید سهام خود را بهتر مدیریت کنید. (مثلاً اگر بیش از ۱۰ درصد در یک ماه در خرید یک سهم وارد ضرر شدید، آن را بفروشید یا اگر حداکثر در خرید یک سهم به ۵۰ درصد سود در دو ماه رسیدید، آن را بفروشید)

ریسک فردی در بورس چیست؟

افراد به‌طورکلی به سه دسته ریسک‌پذیر، ریسک گریز و افرادی میانه این دو تقسیم می‌شوند که بر اساس شرایطی که دارند، انتخاب‌هایی را انجام می‌دهند. در حقیقت ریسک فردی در بورس تعیین می‌کند که امکان موفقیت وجود دارد یا خیر. باید متذکر شد که فعالیت در بازار بورس نیاز به ریسک‌پذیری بالایی دارد و برای افرادی که چنین توانایی ندارند، مناسب نخواهد بود. در چنین شرایطی شاهد سرمایه‌گذاری افراد ریسک گریز در بانک‌ها هستیم یا عده‌ای دیگر نیز سرمایه‌گذاری با اوراق مشارکت را انتخاب می‌کنند.

سرمایه گذاری بدون ریسک در بورس

در شرایط دیگر، بسیاری از افراد ترجیح می‌دهند که از ریسک مربوط به سرمایه گذاری دوری کنند، چراکه حاضر به از دست دادن بخشی از سرمایه خود نیستند. توجه داشته باشید که برخی از بازارها، مانند بازار مربوط به ارزهای دیجیتال ریسک بالایی دارند و اگر شما به دنبال سرمایه گذاری بدون ریسک در بورس هستید، نباید به سراغ چنین بازاری بروید.

از طرفی شرایطی برای افرادی که به دنبال بازارهایی با ریسک کم هستند نیز به وجود آمده است. برای مثال سرمایه گذاری در صندوق‌ها یکی از شیوه‌ها با کمترین ریسک در بورس است، زیرا مدیریت آن‌ها توسط گروهی از کارشناسان حرفه‌ای انجام خواهد شد که استراتژی‌های لازم برای رویارویی با شرایط را دارند. البته این نکته را در نظر بگیرید که صندوق‌ها نیز انواع گوناگونی دارند که ریسک مربوط به هرکدام متفاوت است.

کیانوش آل شیخ

مشاور مدیریت محصول، مدیریت پروژه و تحلیل کسب و کار فناوری اطلاعات و توسعه نرم افزار

فواید مدیریت ریسک – بخش اول

در پستی با عنوان چند نکته درباره مدیریت ریسک محصول که قبلا منتشر کرده بودم با فرآیند اولیه و نحوه مدیریت ریسک آشنا شدید. حال در این پست و دو پست بعدی با فواید مدیریت ریسک‌های منفی یا مخرب در پروژه و محصول نرم‌افزاری آشنا می‌شوید و لزوم مدیریت ریسک در پروژه‌ها و محصولات نرم‌افزاری را با هم مرور خواهیم کرد.

قبل از اینکه به بررسی فواید ریسک بپردازم لازم است یک بار دیگر تعریف ریسک را مرور کنیم.

تعریف ریسک

“رخدادی نامعلوم و یا شرطی که در صورت رخ دادن تاثیر مثبت یا منفی بر روی یک و یا چند هدف محصول و یا پروژه می‌گذارد.”

به صورت خلاصه می‌توان اینطور گفت که ریسک رخدادی است که از کمبود اطلاعات و دانش ما ناشی می‌شود.

به وقوع پیوستن ریسک می‌تواند دو نوع تاثیر بر روی پروژه و یا محصول نرم‌افزاری ما بر جای بگذارد: تاثیر مثبت، که از آن به فرصت نیز یاد می‌شود؛ و یا تاثیر منفی (مخرب) که میتواند ایجاد مشکل و یا در برخی موارد ایجاد بحران نماید. در این پست و دو پست آینده (فواید مدیریت ریسک – بخش دوم، فواید مدیریت ریسک – بخش سوم) به بررسی فواید مدیریت و کنترل ریسک‌هایی که تاثیر منفی (مخرب) بر روی پروژه و یا محصول ما به جای می‌گذارند و منشا بوجود آمدن مشکل یا بحران هستند می‌پردازم.

Risk management advantages - part 1

Risk management advantages – part 1

1- ایجاد دیدگاه بهتر درباره مشکلات ناشی از وقوع ریسک و جلوگیری از غافلگیری

تاثیر منفی ریسک‌ها بر روی پروژه به معنی ایجاد مشکل و یا حتی ایجاد بحران بر روی پروژه و یا محصول (در صورت وقوع ریسک) است. بنابراین وقتی صحبت از مدیریت ریسک به میان می‌آید در حقیقت در حال پیش‌بینی و تحلیل مشکلات احتمالی آینده هستیم. با این کار ما دیدگاه بهتری نسبت به آنچه در آینده ممکن است پروژه ما را تحت تاثیر خود قرار دهد خواهیم داشت و در زمان به وقوع پیوستن ریسک‌ها غافلگیر نخواهیم شد. برنامه‌ریزی که برای پیش‌بینی و مدیریت ریسک‌ها انجام می‌دهیم به ما این امکان را می‌دهد که نسبت به آنچه تاثیر منفی ریسک می‌نامیم نگرانی نداشته باشیم و از قبل خود را آماده وقوع ریسک نماییم.

2- مدیریت بهتر بودجه و هزینه پروژه یا محصول

هزینه و بودجه پروژه و محصول در حال توسعه یک رکن استراتژیک برای ما محسوب می‌شود که می‌تواند با تاثیر ریسک‌های منفی بر روی آن به شدت دچار تلاطم و ناپایداری شود و هزینه‌های توسعه را افزایش دهد. پیش‌بینی ریسک‌ها می‌تواند کمک بزرگی به این بخش از پروژه و یا محصول بنماید، به این صورت که در زمان پیش‌بینی هزینه‌ها، هزینه ریسک‌ها را نیز در پروژه خود لحاظ کنیم و بودجه‌ای منطقی‌تر را برای پروژه خود پیش‌بینی کنیم. به طور مثال یکی از مسائلی که این روزها پروژه‌های فناوری اطلاعات و توسعه نرم‌افزار با آن مواجه هستند افزایش قیمت کالاهای دیجیتال نظیر لپ‌تاپ مدیریت ریسک چیست؟ است و بهتر است که در هر پروژه نرم‌افزاری ریسک خراب شدن ابزارهای خود را در نظر بگیریم و آنرا در بودجه پروژه اعمال کنیم.

3- زمان‌بندی بهتر

یکی دیگر از ارکان هر پروژه و یا محصول زمان‌بندی و برنامه‌ریزی زمانی است که ریسک‌های منفی می‌توانند به شدت بر روی آن تاثیرات مخربی بر جای بگذارند و زمان توسعه محصول و یا پروژه را طولانی‌تر نمایند و با این تاثیر هزینه‌های پروژه نیز متقایلا افزایش خواهد یافت. در هر پروژه و یا محصولی لازم است ریسک‌هایی که در زمان و برنامه‌ریزی زمانی ما تاثیر می‌گذارند مورد توجه قرار گیرند و برنامه‌های ما در برابر آنها مشخص گردند و در برنامه زمانی پروژه لحاظ شوند تا برنامه زمانی معقول‌تری داشته باشیم. در غیر این صورت با به وقوع پیوستن ریسک ناچار خواهیم بود که به کارهای پیش‌بینی نشده برای کنترل ریسک روی بیاوریم که در برنامه زمان‌بندی پیش‌بینی نشده‌اند و در این صورت برنامه زمان‌بندی ما به شدت تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. در خوش‌بینانه‌ترین حالت مشکلات ناشی از این گونه ریسک‌ها زمان پروژه را افزایش نخواهند داد و با ازدیاد کارهای موازی و یا چند باره کاری موجب بالا رفتن هزینه‌ها خواهند شد!

4- پیش‌بینی راه حل‌های جایگزین برای مشکلات احتمالی

مدیریت ریسک به ما این امکان را می‌دهد که مشکلات احتمالی آینده را پیش‌بینی کنیم و برای آنها راهکارهایی بیاندیشیم. این راهکارها که می‌توانند انواع مختلفی داشته باشند به ما کمک می‌کنند که در زمان وقوع هر یک از ریسک‌های مرتبط، بتوانیم مشکل و یا دامنه مشکل را کنترل کنیم و یا حتی در برخی موارد با پیش‌بینی ریسک‌، راهکاری را برای جلوگیری از به وقوع پیوستن ریسک انجام دهیم. با این توصیف ما در هر زمان مطمئن خواهیم شد که برای تمامی مشکلات احتمالی راهکاری داریم و می‌توانیم از بسیاری از مشکلات پروژه پیشگیری نماییم.

5- ایجاد مشارکت در مدیران و تیم پروژه یا محصول

مدیریت ریسک یک کار تیمی است و تمام تیم پروژه یا محصول را در سرتاسر چرخه توسعه درگیر خود می‌کند. چه در پروژه‌های چابک (Agile) و چه در پروژه‌های کلاسیک (سنتی)، و موجب می‌شود هر یک از اعضای تیم در برابر به وقوع پیوستن ریسک آمادگی لازم را کسب نماید. همچنین با برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح ریسک‌ها و ایجاد و تفکیک وظایف برای هر یک از اعضا می‌توان تمامی اعضای تیم را در این فرآیند مشارکت داد. از آنجایی که برخی از ریسک‌ها می‌توانند زمان و یا مدیریت ریسک چیست؟ مدیریت ریسک چیست؟ بودجه پروژه را تحت تاثیر خود قرار دهند، علاوه بر مشارکت تمامی اعضای تیم، مشارکت مدیران ارشد سازمان نیز ضروری خواهد بود و موجب خواهد شد که مدیران سازمان نیز در برنامه‌ریزی مدیریت ریسک مشارکت نمایند و با انجام پیش‌بینی‌های لازم در حوزه‌های مالی و یا دیگر حوزه‌های استراتژیک سازمان، در انجام موفقیت‌آمیز پروژه سهیم باشند.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا